اجزا تشکیل دهنده ورنی:

از قسمت کناره به سمت داخل سه بخش اصلی شامل حاشیه، متن ( زمینه اصلی) و ترنج قابل تشخیص است.

1-حاشیه: از اجزاء اصلی نقشه ورنی بوده است و همانند چهارچوب یا قابی دور متن اصلی را احاطه کرده است، حاشیه خود از چهار قسمت به نامهای لور (Lavar) - زنجیره- حاشیه کوچک - حاشیه بزرگ تشکیل شده است. لور بیرونی ترین قسمت حاشیه بوده و بعد از آن زنجیره و سپس حاشیه کوچک در دو طرف حاشیه بزرگ قرار دارد معمولا چهار قسمت مورد اشاره حاشیه حدود 20 درصد عرض ورنی را به خود اختصاص می دهد.

2-متن یا زمینه اصلی: به فضای داخلی محصور بین قسمتهای مختلف حاشیه ورنی متن یا زمینه ورنی گفته می شود. متن بیشترین حجم و فضای ورنی را به خود اختصاص می دهد و متناسب با نگاره ها و نقوش پیاده شده در آن نقش یا طرحهای مختلف به خود می گیرد.

3-ترنج: طرح یا بخش میانی ورنی را تشکیل می دهد و معمولا با اشکال هندسی مختلف مانند دایره، لوزی، بیضی و انواع دیگر ضلعی نقش زده می شود. یک ورنی متناسب با بعد و اندازه و یا نوع طرح یا نقشه ممکن است دارای یک یا چند ترنج باشد در اصطلاح محلی به ترنج وسط ورنی، گول (Gul) گفته می شودکه معادل واژه حوض است.

انواع ورنی: ورنی ها براساس مواد اولیه مورد استفاده در آنها به انواع ذیل تقسیم می شوند:

ورنی های پشمی

در این نوع ورنی، تارها از پنبه یا نخ و پود و پود اضافی (زمینه) از نخ خامه رنگ شده حاصل از پشم گوسفندی می باشد.

ورنی پشمی ابریشمی

دراین نوع ورنی، تار از نخ یا پشم، پود از نخ و پود اضافی یا زمینه از ابریشم می باشد.

ورنی کف ابریشم

دراین نوع ورنی تار نخ یا پشم بوده و پود هم نخ می باشد ولی پود اضافی یا زمینه هم ابریشم است هم پشم و بیشترین رنگ ابریشم در این نوع ورنی رنگ سفید می باشد.

ورنی ابریشمی

که مواد اولیه استفاده دراین نوع ورنی، تار و پود اصلی، (زمینه) از ابریشم پود از نخ می باشد.

اندازه ورنی:

* ورنی قالی 300×400                                                   * ورنی 200×300

* ورنی کناره بزرگ 300×70 و 200×70                              * ورنی کناره 250×80

* ورنی قالیچه یا مسند (دوذرع)  200×1300                       * ورنی جفت ذرع و نیم 150×100

* ورنی پشمی70×100 و 60×90                                      *  ورنی زیر تلفنی 50× 50